Kinh doanh F&B là gì? Các mô hình F&B hái ra tiền dẫn đầu xu hướng 2026

Trong những lựa chọn khởi nghiệp phổ biến hiện nay, lĩnh vực ăn uống luôn được nhiều người cân nhắc. Thế nhưng, không phải ai cũng thực sự hiểu kinh doanh F&B là gì và ngành này vận hành ra sao. Nắm rõ được khái niệm và đặc điểm F&B sẽ giúp bạn hạn chế các rủi ro khi bắt đầu. Cùng Phần mềm quản lý bán hàng EasyPOS tìm hiểu kinh doanh F&B là gì qua nội dung dưới đây.

1. Kinh doanh F&B là gì?

F&B là viết tắt của cụm từ Food and Beverage (Thực phẩm và Đồ uống). Hiểu một cách đơn giản nhất, kinh doanh F&B là gì? Đó là tất cả các hoạt động cung cấp đồ ăn, thức uống đến tay khách hàng, từ khâu chế biến cho đến lúc phục vụ. Ngành này không chỉ bao gồm các nhà hàng sang trọng, quán cafe mà còn cả những xe đẩy thức ăn hay quán ăn bình dân. 

Mục tiêu cốt lõi của F&B là làm hài lòng thực khách thông qua hương vị món ăn và chất lượng dịch vụ.

2. Những mô hình F&B đang dẫn đầu thị trường bạn không nên bỏ qua

2.1. Mô hình nhà hàng (Restaurant)

Đây là mô hình chuyên phục vụ các bữa ăn đầy đủ tại chỗ với không gian được đầu tư bài bản. Khách hàng đến đây thường để thưởng thức món ăn ngon kết hợp với trải nghiệm dịch vụ chu đáo trong không khí ấm cúng hoặc sang trọng.

Tùy theo phong cách, nhà hàng có thể chuyên về các món Á, Âu hoặc đặc sản địa phương.

2.2. Mô hình quán cafe, trà sữa

Đây là mô hình cực kỳ phổ biến vì dễ tiếp cận và phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng từ học sinh đến dân văn phòng.

Thay vì tập trung vào đồ ăn, các quán này chú trọng vào thực đơn đồ uống đa dạng và không gian thoải mái để khách ngồi trò chuyện hoặc làm việc. Việc trang trí quán bắt mắt chính là chìa khóa để thu hút khách hàng ở mô hình này.

2.3. Mô hình thức ăn nhanh (Fast Food)

Mô hình thức ăn nhanh ưu tiên hàng đầu sự tiện lợi và tốc độ phục vụ cực kỳ nhanh chóng cho những người bận rộn. Các món ăn thường được chế biến theo quy trình đồng nhất như burger, gà rán hay pizza để đảm bảo hương vị không đổi ở mọi chi nhánh.

Đây là lựa chọn yêu thích của giới trẻ và các gia đình cần những bữa ăn nhanh gọn.

2.4. Mô hình Bếp trên mây (Cloud Kitchen)

Bếp trên mây là mô hình kinh doanh F&B hiện đại khi chỉ tập trung vào việc nấu nướng và bán mang đi thông qua các ứng dụng giao hàng. Chủ quán không cần tốn tiền thuê mặt bằng đẹp hay nhân viên phục vụ, giúp tiết kiệm rất nhiều chi phí vận hành.

Đây là giải pháp cực kỳ hiệu quả cho những bạn muốn khởi nghiệp với số vốn ít.

2.5. Mô hình quán ăn bình dân, vỉa hè

Dù có vốn đầu tư thấp nhưng các quán ăn vỉa hè hay xe đẩy thức ăn lại có lượng khách rất ổn định nhờ giá cả phải chăng. Các món ăn ở đây thường đơn giản, gần gũi và phục vụ cực nhanh cho nhu cầu ăn uống hàng ngày của đa số mọi người.

Sự linh hoạt về địa điểm và chi phí thấp chính là ưu điểm lớn nhất của loại hình này.

3. Đặc điểm của ngành kinh doanh F&B

Ngành F&B có những nét đặc trưng rất riêng biệt, khác hẳn với các lĩnh vực sản xuất hay thương mại thông thường. Thành công trong ngành này không chỉ đến từ việc món ăn ngon, mà còn phụ thuộc vào khả năng quản trị dịch vụ và nắm bắt tâm lý thực khách. 

Một số những đặc điểm cốt lõi mà bất kỳ ai muốn dấn thân vào lĩnh vực này cũng cần phải nắm rõ:

• Tính cạnh tranh và đào thải cao: Thị trường luôn thay đổi, đòi hỏi bạn phải liên tục đổi mới để không bị tụt hậu.
• Phụ thuộc lớn vào vị trí: Địa điểm kinh doanh đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc thu hút khách hàng mục tiêu.
• Tính thời vụ và chu kỳ: Doanh thu thường tăng vọt vào cuối tuần, lễ Tết và có thể sụt giảm mạnh vào ngày thường.
• Quản trị nguyên liệu khắt khe: Thực phẩm có hạn sử dụng ngắn, đòi hỏi quy trình kiểm soát hàng tồn kho chặt chẽ.
• Trải nghiệm khách hàng là ưu tiên: Sự hài lòng đến từ sự kết hợp giữa hương vị, không gian và thái độ phục vụ.

4. Ưu điểm và thách thức khi kinh doanh F&B

Bất kỳ ngành nghề nào cũng có hai mặt của nó, và F&B cũng không ngoại lệ. Việc hiểu rõ những điểm cộng và điểm trừ dưới đây sẽ giúp bạn có sự chuẩn bị tâm lý vững vàng hơn trước khi bắt đầu.

Về ưu điểm, đây là những lý do khiến F&B luôn hấp dẫn các nhà đầu tư:

• Nhu cầu thị trường bền vững: Ăn uống là nhu cầu thiết yếu hàng ngày, nên khách hàng luôn hiện hữu.
• Dòng tiền lưu động nhanh: Bạn thu tiền trực tiếp từ khách hàng ngay sau khi phục vụ, ít khi bị nợ đọng vốn.
• Cơ hội sáng tạo không giới hạn: Bạn hoàn toàn có thể tạo ra dấu ấn riêng qua thực đơn và phong cách quán.
• Khả năng nhân rộng quy mô: Nếu vận hành tốt một cửa hàng, bạn rất dễ phát triển thành chuỗi hoặc nhượng quyền.

Tuy nhiên, bạn cũng cần đối mặt với những thách thức không nhỏ:

• Áp lực cạnh tranh khốc liệt: Cứ mỗi mét vuông lại có một đối thủ mới mọc lên với đủ mọi chiêu trò thu hút khách.
• Kiểm soát nguyên liệu khó khăn: Thực phẩm rất dễ hư hỏng, nếu không tính toán kỹ sẽ gây lãng phí và lỗ vốn.
• Nhân sự biến động liên tục: Ngành này có đặc thù nhân viên nghỉ việc khá nhiều, gây khó khăn cho việc duy trì chất lượng.
• Yêu cầu khắt khe về pháp lý: Các vấn đề về giấy phép kinh doanh và vệ sinh an toàn thực phẩm luôn được kiểm soát chặt.

5. Kinh nghiệm kinh doanh F&B thành công

Làm thế nào để quán của bạn không chỉ tồn tại mà còn dẫn đầu giữa thị trường đầy cạnh tranh? Hãy bỏ túi ngay 6 kinh nghiệm quan trọng giúp bạn xây dựng nền móng vững chắc và kinh doanh F&B hiệu quả nhất.

5.1. Nghiên cứu thị trường và xác định đúng khách hàng

Trước khi mở quán, bạn cần hiểu rõ đối tượng mình phục vụ là ai và đối thủ cạnh tranh đang làm gì. Xác định đúng phân khúc khách hàng giúp bạn xây dựng thực đơn, định giá và chọn địa điểm phù hợp, tránh việc đầu tư dàn trải nhưng không hiệu quả.

5.2. Ưu tiên chất lượng món ăn và dịch vụ

Trong ngành F&B, sản phẩm cốt lõi chính là hương vị đồ ăn và thái độ phục vụ của nhân viên. Dù quán có trang trí đẹp đến đâu nhưng món ăn không ngon hoặc nhân viên thiếu chuyên nghiệp thì khách hàng cũng sẽ không quay lại lần thứ hai.

5.3. Quản lý tài chính và dòng tiền chặt chẽ

Bạn cần có một kế hoạch tài chính chi tiết, kiểm soát tốt chi phí nguyên liệu đầu vào và các khoản chi phí phát sinh hàng tháng. Nắm vững dòng tiền sẽ giúp bạn duy trì hoạt động ổn định trong những tháng đầu chưa có lãi và kịp thời điều chỉnh kế hoạch kinh doanh.

5.4. Tận dụng sức mạnh của Marketing đa kênh

Để quán không bị lãng quên giữa hàng ngàn đối thủ, bạn cần đẩy mạnh hình ảnh trên mạng xã hội như Facebook, TikTok hay các ứng dụng giao hàng. Những chương trình khuyến mãi hấp dẫn và hình ảnh món ăn bắt mắt sẽ là “thỏi nam châm” thu hút khách hàng cực kỳ hiệu quả.

5.5. Sử dụng phần mềm quản lý bán hàng chuyên nghiệp

Việc ứng dụng công nghệ giúp bạn kiểm soát doanh thu, kho quỹ và quy trình phục vụ một cách chính xác, tránh thất thoát tối đa. Thay vì ghi chép thủ công, phần mềm sẽ cung cấp các báo cáo chi tiết để bạn dễ dàng theo dõi tình hình kinh doanh và đưa ra các quyết định điều chỉnh kịp thời.

5.6. Chú trọng quy trình vận hành và đào tạo nhân sự

Một quy trình làm việc rõ ràng từ khâu order đến trả món sẽ giúp quán hoạt động trơn tru ngay cả trong giờ cao điểm. Bên cạnh đó, việc đào tạo nhân sự bài bản về kỹ năng và thái độ sẽ tạo nên sự đồng nhất về chất lượng dịch vụ, giúp giữ chân khách hàng lâu dài.

6. Một số sai lầm thường gặp khi kinh doanh F&B

Thực tế, có rất nhiều quán ăn, tiệm cafe phải đóng cửa sớm không phải vì thiếu vốn mà do mắc phải những sai lầm cơ bản trong quá trình vận hành. 

• Không tính toán kỹ giá vốn (Cost): Định giá món ăn dựa trên cảm tính mà không tính chi tiết tiền nguyên liệu, điện nước, nhân công khiến doanh thu cao nhưng vẫn lỗ.
• Thực đơn quá dàn trải: Cố gắng phục vụ quá nhiều món khiến việc chuẩn bị nguyên liệu bị chồng chéo, khó kiểm soát chất lượng và làm khách hàng bị rối.
• Chủ quan trong việc chọn mặt bằng: Chọn nơi giá rẻ nhưng không có khách tiềm năng, hoặc chọn nơi quá đắt nhưng diện tích không phù hợp với mô hình kinh doanh.
• Ngó lơ trải nghiệm khách hàng: Chỉ tập trung vào trang trí “sống ảo” mà quên mất rằng chất lượng phục vụ và vệ sinh mới là thứ giữ chân khách quay lại.
• Quản lý nhân sự lỏng lẻo: Không có quy trình đào tạo và kiểm tra rõ ràng dẫn đến thái độ phục vụ thiếu chuyên nghiệp, gây mất điểm trong mắt thực khách.

7. Phần mềm quản lý bán hàng EasyPOS – “trợ thủ đắc lực” cho chủ quán F&B

EasyPOS là giải pháp quản trị thông minh đã đồng hành cùng 30.000+ chủ quán F&B trên hành trình chuyển đổi số. Việc ứng dụng phần mềm giúp các cửa hàng giảm tới 50% thời gian chờ đợi tại quầy và hạn chế tối đa sai sót trong khâu order, thanh toán. 

Với giao diện tinh gọn và dễ sử dụng, EasyPOS giúp bạn giải phóng hoàn toàn khỏi các sổ sách thủ công, mang lại cái nhìn toàn diện để tập trung đột phá doanh thu bền vững.

Ưu điểm khi sử dụng EasyPOS:

• Giao diện đơn giản: Nhân viên chỉ mất vài phút làm quen là có thể thao tác bán hàng thành thục.
• Xuất hóa đơn điện tử chuẩn: Tuân thủ Nghị định 70/2025/NĐ-CP và hỗ trợ kê khai thuế online ngay trên phần mềm.
• Order tại bàn nhanh chóng: Đồng bộ dữ liệu tức thì giữa nhân viên phục vụ, bếp và thu ngân.
• Quản lý kho định mức: Tự động trừ nguyên liệu thực tế sau mỗi đơn hàng, hạn chế tối đa thất thoát.
• Báo cáo doanh thu chi tiết: Theo dõi lợi nhuận, chi phí mọi lúc mọi nơi ngay trên điện thoại di động.
• Hỗ trợ đa dạng phương thức thanh toán: Từ tiền mặt, chuyển khoản đến quét mã QR cực kỳ tiện lợi.
• Quản lý chương trình khuyến mãi: Dễ dàng thiết lập các combo, voucher để thu hút và tri ân khách hàng.
• Tích hợp với các app giao hàng: Quản lý đơn hàng từ nhiều nguồn tập trung trên một màn hình duy nhất.

8. FAQ – Câu hỏi thường gặp

8.1. Kinh doanh F&B có cần nhiều vốn không? 

Số vốn tùy thuộc vào mô hình bạn chọn; các xe đẩy hay quán online chỉ cần từ 10-20 triệu đồng, trong khi nhà hàng lớn có thể cần hàng tỷ đồng. Quan trọng là bạn cần biết cách phân bổ vốn hợp lý giữa mặt bằng, trang thiết bị và quỹ dự phòng vận hành.

8.2. Có cần học chuyên ngành ẩm thực để kinh doanh F&B không? 

Không nhất thiết phải học chuyên ngành ẩm thực, nhưng bạn cần am hiểu về quản trị và khẩu vị khách hàng. Nếu không trực tiếp đứng bếp, bạn có thể thuê đầu bếp chuyên nghiệp và tập trung vào kỹ năng quản lý, marketing để vận hành quán.

8.3. Kinh doanh F&B có cần đăng ký giấy phép không? 

Có, đây là yêu cầu bắt buộc để kinh doanh hợp pháp. Bạn cần có giấy phép kinh doanh (hộ cá thể hoặc doanh nghiệp), giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm và các giấy tờ về phòng cháy chữa cháy.

8.4. Kinh doanh F&B có phụ thuộc nhiều vào xu hướng không? 

Ngành F&B chịu ảnh hưởng khá lớn bởi xu hướng (trend), đặc biệt là với giới trẻ. Tuy nhiên, để kinh doanh bền vững, bạn nên kết hợp giữa các sản phẩm theo trend để thu hút khách và các sản phẩm cốt lõi chất lượng để giữ chân khách lâu dài.

8.5. Vì sao nhiều mô hình kinh doanh F&B nhanh đóng cửa? 

Phần lớn các quán đóng cửa do không kiểm soát tốt chi phí vận hành, chọn sai địa điểm hoặc chất lượng dịch vụ đi xuống sau thời gian đầu. Ngoài ra, việc thiếu kế hoạch tài chính dự phòng cho 3-6 tháng đầu cũng là lý do khiến nhiều chủ quán đứt gánh giữa đường.

9. Tạm kết

Hy vọng bài viết đã giúp bạn nắm rõ kinh doanh F&B là gì để sẵn sàng khởi nghiệp. Chỉ cần chiến lược đúng đắn kết hợp cùng công nghệ, bạn hoàn toàn có thể xây dựng một thương hiệu vững mạnh và phát triển bền vững.

Để quản lý quán chuyên nghiệp và tối ưu doanh thu từ ngày đầu, hãy đăng ký sử dụng ngay EasyPOS – giải pháp bán hàng toàn diện giúp bạn vận hành dễ dàng và hiệu quả hơn bao giờ hết!

———————————————-

EASYPOS – BÁN HÀNG, KÊ KHAI THUẾ DỄ DÀNG

Trọn bộ giải pháp trong một phần mềm duy nhất trên điện thoại: Quản lý bán hàng, hóa đơn chứng từ, sổ sách kế toán, kê khai thuế dễ dàng. EasyPOS giúp hộ kinh doanh an tâm về chứng từ doanh thu và báo cáo với cơ quan Thuế.

Chuyển từ thuế khoán sang kê khai dễ dàng – NHẬN NGAY ƯU ĐÃI HẤP DẪN!

Thông tin liên hệ:

• Website: https://easypos.vn/
• Hotline: 0869425631
• Fanpage: Phần mềm quản lý bán hàng EasyPOS
• Trụ sở chính: Tầng 3, Tòa nhà ATS, Số 8 đường Phạm Hùng, Phường Yên Hòa, TP Hà Nội
• Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh