Thời điểm ghi nhận doanh thu là khi nào? Quy định mới nhất

Thời điểm ghi nhận doanh thu là vấn đề cần được xác định chính xác để phản ánh đúng kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Từ năm 2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực và đưa ra các nguyên tắc kế toán doanh thu theo hướng phản ánh đúng bản chất giao dịch. Vậy doanh thu được ghi nhận vào thời điểm nào, điều kiện ra sao và cần lưu ý gì, cùng Phần mềm quản lý bán hàng EasyPOS tìm hiểu chi tiết dưới đây.

1. Thời điểm ghi nhận doanh thu được hiểu như thế nào?

Thời điểm ghi nhận doanh thu là thời điểm doanh nghiệp xác định một khoản thu nhập từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ hoặc hoạt động kinh doanh khác đủ điều kiện được phản ánh vào doanh thu của kỳ kế toán. 

Theo chế độ kế toán hiện hành tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh thu được ghi nhận theo bản chất của giao dịch và thuộc về kỳ báo cáo phát sinh, thay vì chỉ căn cứ vào thời điểm doanh nghiệp thu được tiền.

Xác định đúng thời điểm ghi nhận doanh thu có ý nghĩa quan trọng trong việc phản ánh chính xác kết quả hoạt động kinh doanh và lập báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

2. Điều kiện ghi nhận doanh thu theo quy định kế toán

Theo Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện tương ứng với từng loại doanh thu. Đối với doanh thu bán hàng, doanh nghiệp chỉ ghi nhận khi đồng thời đáp ứng các điều kiện sau:

• Đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua.
• Không còn nắm giữ quyền quản lý hoặc quyền kiểm soát hàng hóa như người sở hữu.
• Khoản doanh thu có thể xác định tương đối chắc chắn.
• Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch.
• Có thể xác định được các khoản chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

Đối với doanh thu cung cấp dịch vụ, việc ghi nhận cần dựa trên khả năng xác định đáng tin cậy kết quả giao dịch, lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp có khả năng thu được và các chi phí liên quan. 

Trường hợp dịch vụ được thực hiện trong nhiều kỳ, doanh nghiệp cần xác định phần công việc đã hoàn thành để ghi nhận phù hợp với kết quả cung cấp dịch vụ.

3. Thời điểm ghi nhận doanh thu bán hàng

Đối với hoạt động bán hàng, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu khi giao dịch đã đáp ứng các điều kiện ghi nhận theo quy định kế toán và hàng hóa, sản phẩm đã được chuyển giao cho người mua theo bản chất của giao dịch. 

Việc ghi nhận không phụ thuộc hoàn toàn vào việc doanh nghiệp đã thu được tiền hay chưa; trường hợp bán hàng chưa thu tiền, doanh nghiệp vẫn có thể ghi nhận doanh thu và đồng thời phản ánh khoản phải thu khách hàng.

Một số trường hợp cần lưu ý:

• Bán hàng chưa thu tiền: Doanh thu vẫn được ghi nhận nếu giao dịch đủ điều kiện, khoản chưa thu được phản ánh vào công nợ phải thu.
• Khách hàng thanh toán trước: Khoản tiền nhận trước chưa mặc nhiên được ghi nhận là doanh thu; kế toán cần xem xét tình trạng thực hiện nghĩa vụ bán hàng theo hợp đồng.
• Hàng gửi bán, ký gửi: Chưa ghi nhận doanh thu nếu hàng hóa chưa được xác định là đã bán.
• Hàng bán bị trả lại, chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán: Được phản ánh là các khoản giảm trừ doanh thu theo quy định kế toán hiện hành.

4. Thời điểm ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ

Với hoạt động cung cấp dịch vụ, doanh thu được ghi nhận phù hợp với mức độ hoàn thành của giao dịch khi doanh nghiệp có thể xác định đáng tin cậy kết quả cung cấp dịch vụ. Trường hợp dịch vụ thực hiện trong nhiều kỳ, doanh thu được xác định theo phần công việc đã hoàn thành tại thời điểm báo cáo, thay vì chờ đến khi toàn bộ hợp đồng kết thúc.

Có thể hiểu theo các trường hợp phổ biến:

• Dịch vụ hoàn thành trong một lần: Ghi nhận doanh thu khi dịch vụ đã hoàn thành theo thỏa thuận và giao dịch đáp ứng các điều kiện ghi nhận.
• Dịch vụ thực hiện trong nhiều kỳ: Ghi nhận doanh thu tương ứng với phần công việc đã hoàn thành tại từng kỳ báo cáo nếu kết quả giao dịch có thể xác định đáng tin cậy.
• Khách hàng trả tiền trước: Khoản tiền nhận trước không mặc nhiên là doanh thu của kỳ nhận tiền; cần căn cứ vào mức độ thực hiện dịch vụ và các điều kiện của giao dịch.
• Dịch vụ có quyền trả lại: Nếu hợp đồng cho phép khách hàng trả lại dịch vụ theo điều kiện cụ thể, doanh thu chỉ được ghi nhận khi các điều kiện đó không còn và khách hàng không còn quyền trả lại dịch vụ.

Ví dụ: Doanh nghiệp ký hợp đồng cung cấp dịch vụ trong 12 tháng và thực hiện đều theo từng tháng. Nếu kết quả giao dịch có thể xác định đáng tin cậy, doanh thu có thể được ghi nhận tương ứng với phần dịch vụ đã hoàn thành trong từng kỳ, thay vì ghi nhận toàn bộ khi khách hàng thanh toán hoặc khi hợp đồng kết thúc.

5. Thời điểm ghi nhận doanh thu của một số trường hợp đặc thù

Ngoài bán hàng và cung cấp dịch vụ thông thường, một số giao dịch có đặc điểm riêng nên doanh nghiệp cần xác định doanh thu theo quy định tương ứng. 

• Bán hàng trả chậm, trả góp: Doanh thu bán hàng được ghi nhận theo giá bán trả tiền ngay tại thời điểm đáp ứng điều kiện ghi nhận; phần lãi do trả chậm, trả góp được ghi nhận vào doanh thu hoạt động tài chính theo thời gian của khoản phải thu.
• Cho thuê tài sản, cơ sở hạ tầng: Khoản tiền khách hàng trả trước cho nhiều kỳ không được ghi nhận toàn bộ vào doanh thu ngay khi nhận tiền mà được phân bổ phù hợp với thời gian cho thuê.
• Hợp đồng xây dựng: Doanh thu được ghi nhận tương ứng với phần công việc đã hoàn thành khi kết quả hợp đồng có thể xác định một cách đáng tin cậy; trường hợp không thể xác định đáng tin cậy thì thực hiện theo quy định kế toán tương ứng.
• Chuyển nhượng bất động sản: Doanh thu được ghi nhận theo bản chất giao dịch và điều kiện ghi nhận doanh thu, gắn với việc chuyển giao quyền kiểm soát, quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng theo thỏa thuận và quy định có liên quan.

6. Một số trường hợp thường gặp về thời điểm ghi nhận doanh thu

Dưới đây là một số trường hợp thường gặp doanh nghiệp cần lưu ý khi xác định doanh thu:

7. Câu hỏi thường gặp về thời điểm ghi nhận doanh thu

7.1. Xuất hóa đơn có phải là thời điểm ghi nhận doanh thu không?

Không phải trong mọi trường hợp. Thời điểm lập hóa đơn và thời điểm ghi nhận doanh thu kế toán có thể khác nhau, do đó cần căn cứ vào bản chất giao dịch và quy định kế toán hiện hành để xác định. 

7.2. Bán hàng chưa thu tiền có ghi nhận doanh thu không?

Có, nếu giao dịch đã đáp ứng các điều kiện ghi nhận doanh thu theo quy định kế toán. Việc chưa thu tiền không đồng nghĩa với chưa phát sinh doanh thu; khoản tiền chưa thu được theo dõi là khoản phải thu. 

7.3. Doanh thu kế toán và doanh thu tính thuế có giống nhau không?

Không nhất thiết. Doanh thu kế toán được xác định theo chế độ kế toán, trong khi doanh thu tính thuế được xác định theo quy định pháp luật thuế; vì vậy thời điểm xác định hai loại doanh thu có thể khác nhau. 

Tạm kết

Thời điểm ghi nhận doanh thu là nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý trong quá trình hạch toán và quản lý tài chính. Hy vọng bài viết từ EasyPOS đã cung cấp những thông tin hữu ích để bạn chủ động hơn khi xử lý các nghiệp vụ phát sinh.

NHẬN BẢN DÙNG THỬ MIỄN PHÍ!

ĐĂNG KÝ

Gửi thông tin thành công, EasyPOS sẽ liên hệ sớm nhất đến với quý khách hàng!

———————————————-

EASYPOS – BÁN HÀNG, KÊ KHAI THUẾ DỄ DÀNG

Trọn bộ giải pháp trong một phần mềm duy nhất trên điện thoại: Quản lý bán hàng, hóa đơn chứng từ, sổ sách kế toán, kê khai thuế dễ dàng. EasyPOS giúp hộ kinh doanh an tâm về chứng từ doanh thu và báo cáo với cơ quan Thuế.

Chuyển từ thuế khoán sang kê khai dễ dàng – NHẬN NGAY ƯU ĐÃI HẤP DẪN!

Thông tin liên hệ:

• Website: https://easypos.vn/
• Hotline: 0986633426
• Fanpage: Phần mềm quản lý bán hàng EasyPOS
• Trụ sở chính: Tầng 3, tòa nhà CT5AB, Khu đô thị Văn Khê, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam.
• Chi nhánh: Số H.54 đường Huỳnh Tấn Chùa, phường Đông Hưng Thuận, TP Hồ Chí Minh